Ozbekiston Respublikasi adliya vazirligi

Farzandlikka olish qay tartibda amalga oshiriladi?

        Farzand oilaning baxtu kamoli, hayot mazmuni va umr davomchisidir. Aslida ozbek xalqi azaldan bolam deb yashaydigan, mehri daryo xalq. Shu bois Bolaning begonasi bolmaydi, Mening bolam..., deya har bir qorakozga muhabbat bilan boqishlarini hech bir millat inkor etolmaydi. Bazan esa shart-sharoit, befarzandlik yoinki boshqa sabab tufayli oilada farzand asrab olish ehtiyoji tugiladi. Ammo hamma ham farzandlikka olishning qoidalari, huquqiy ahamiyatini tola tushunib yetarmikan? Afsuski, bu savolga ha, deb javob berishimiz mushkul. Shu bois bu boradagi qonuniy yollanmalar hamda huquq va majburiyatlarni oquvchilar etiboriga havola etish foydadan xoli emas.
 
        Avvalo, shuni aytish lozimki, farzandlikka olingan bolalar barcha shax­siy ham­da mulkiy hu­quq­larda farzandlikka oluvchining oz bolalariga tenglashtiriladi. Avvalgi ota-onalari, qarindoshlari bilan esa bir-birlariga nisbatan shaxsiy va mulkiy huquqlarini yoqotadilar hamda ozaro majburiyatlaridan ozod boladilar. Farzandlikka olish hokim qaroriga kora FHDYo organlarida qayd qilinadi va bolaga tugilganlik haqida yangi guvohnoma berilgan kundan boshlab, oz-ozidan farzandlikka olgan oila oldida huquqiy burch va majburiyatlar tugiladi. Farzandlikka oluvchilar birinchi navbatda ota-onalik huquqi va majburiyatlariga ega boladilar. Ular oz bolalari oldida qanday majburiyatlarga ega bolsa, farzandlikka olingan bola oldida ham shunday majburiyatlarga egadir. Shuni takidlash joizki, farzandlikka olingan bolalarga taminot berish majburiyatini ixtiyoriy ravishda bajarmagan farzandlikka oluvchilardan sudning hal qiluv qaroriga asosan aliment undiriladi. Farzandlikka olingan voyaga yetgan yoki yetmagan bola mehnatga layoqatsiz, yordamga muhtoj bolsa-yu, farzandlikka oluvchilar sudning hal qiluv qarorini bajarishdan uch oy davomida boyin tovlasalar, Jinoyat kodeksining 122-moddasi bilan jinoiy javobgarlikka tortiladilar. Xuddi shuningdek, farzandlikka olinganlar ham farzandlikka oluvchilar haqida gamxorlik qilishlari va ularga yordam korsatishlari shart.

        Mehnatga layoqatsiz va yordamga muhtoj bolgan farzandlikka oluvchilarga taminot berish voyaga yetgan mehnatga layoqatli farzandlikka olinganlarning majburiyatidir.

        Xulosa qilish mumkinki, farzandlikka olingan har qaysi bola farzandlikka olgan ota-ona, oila uchun haqiqiy, chin farzandlar qatoridir. Bu avvalo, insoniylik fazilatimiz, oqibatimiz, mehr-muhabbatimiz, bir soz bilan aytganda, milliy mentalitetimizga xos xislat, qolaversa, huquqiy kafolatlangan jarayondir. 
 
Nilufar AZIZOVA,
Yangiqorgon tumani
FHDYo bolimi inspektori
Aloqaga chiqish Sayt shemasi